Veel Nederlandse studenten hebben schulden

Veel Nederlandse studenten hebben schulden

De Beer Bewind heeft recent onderzoek gedaan naar de schuldenproblematiek onder Nederlandse studenten. Uit recente studies van Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting is reeds gebleken dat studenten minder te besteden hebben. Op basis van deze studies heeft De Beer Bewind met medewerking van Fontys Hogescholen een onderzoek gedaan onder HBO-studenten. Één van de uitkomsten wijst erop dat studenten niet voldoende zijn voorbereid op financiële veranderingen en -verplichtingen waarmee zij te maken krijgen als zij gaan studeren aan een vervolgopleiding.

Uit het onderzoek is gebleken dat de uiteindelijke oorzaken van financiële problemen bij studenten hun oorsprong vinden bij hun financiële opvoeding. Op het moment dat een student de overstap maakt van het voortgezet onderwijs naar een HBO-opleiding krijgt hij of zij te maken met diverse veranderingen op financieel gebied. Indien deze student weinig kennis heeft van financiën, kunnen er verkeerde keuzes gemaakt worden, waardoor de student uiteindelijk financiële problemen kan krijgen. Geconcludeerd kan worden dat de financiële opvoeding door veel ouders onderschat wordt. Doordat er te weinig binnen de thuissituatie gesproken wordt over financiën, is het voor de student nauwelijks mogelijk om zichzelf op dit gebied te ontplooien. Wanneer de student gaat studeren aan een HBO-opleiding zijn er op financieel gebied zoveel veranderingen, waarmee de student eerder geen ervaring had. Het is dan als ouders van belang om ook dan de zoon of dochter aan de hand te nemen, om zo financiële kwesties bespreekbaar te maken. Mede met het gaan studeren aan een HBO-opleiding krijgt de student ongevraagd extra verantwoordelijkheden en heeft de student een hogere mate van zelfstandigheid. Hij of zij kan bijvoorbeeld zelf bepalen hoe de studiefinanciering besteedt wordt. In geval de student niet juist geïnformeerd wordt over deze veranderingen, is de kans groot dat de student verkeerde beslissingen neemt, die op termijn grote financiële gevolgen kunnen hebben.

De noodzaak voor financiële voorlichting is tot op heden vanuit Fontys Hogescholen niet kenbaar gemaakt aan de studenten. Wel heeft Fontys Hogescholen net zoals enkele overige HBO-opleidingen voorzorgsmaatregelen ingesteld in de vorm van studentendecanen. Deze studentendecanen kunnen studenten met ondere andere vragen over financiële kwesties helpen. Maar de huidige voorlichting is volgens onderzoek niet toereikend en een verandering hierin zou meer dan wenselijk zijn. Uit het onderzoek komt naar voren dat er een grote behoefte vanuit de studenten is, om financieel voorgelicht te worden. Op welke wijze de studenten voorgelicht willen worden is per leerjaar verschillend, zo stellen de studenten uit leerjaar 1 en 2 het op prijs om persoonlijk begeleid te worden. Studenten uit leerjaar 3 en 4 nemen genoegen met informatiemateriaal. Maar het blijkt ook dat studenten interesse hebben om door een professional uit het werkveld voorgelicht te worden over de risico’s van lenen en om financiële problemen te voorkomen. 

Door het onderzoek is er niet direct een oplossing voor het eerder geconstateerde probleem, maar met behulp van de resultaten van het onderzoek blijkt dat de financiële opvoeding die studenten vanuit de thuissituatie krijgen, niet toereikend is. In de probleemanalyse is ook verwezen naar onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud, 2012). Hierin wordt ook bevestigd dat de financiële opvoeding niet stopt nadat jongeren 18 jaar zijn geworden. Op basis van beide onderzoeken komt naar voren dat er vaak van studenten verwacht wordt, dat zij hun eigen financiën makkelijk kunnen regelen, dat zij ook weten waar zij recht op hebben. En dat zij daarnaast ook om kunnen gaan met de financiële verantwoordelijkheid. De problemen die in het onderzoek van Nibud naar voren komen, blijken dus parallellen te hebben met dit onderzoek. Met het oog op de financiële crisis waarin Nederland momenteel verkeerd, is het van belang dat er toekomstperspectief is voor studenten. Het belangrijkste resultaat uit het onderzoek om vanuit Fontys Hogescholen nauwer betrokken te worden bij de financiële opvoeding van haar studenten is informatie verstrekken.

Aanbevelingen voor professionals
Uit het onderzoek blijkt niet dat studenten slechter met geld om gaan dan voorheen. Maar door de financiële staat waarin Nederland momenteel verkeerd, wordt er meer gesproken over financiële problemen en zijn deze aan de orde van de dag. Het blijkt dat de financiële opvoeding vanuit de thuissituatie in veel gevallen niet voldoet. Een groot gedeelte van deze studenten zijn niet voldoende voorbereid op de financiële veranderingen en -verplichtingen waarmee zij te maken krijgen als zij gaan studeren aan een vervolgopleiding. Doordat de diverse opleidingen momenteel geen proactieve houding aannemen om studenten voor te lichten over deze veranderingen, zullen steeds meer studenten financiële problemen krijgen op termijn. Dit gezegd hebbende is het voor de diverse instanties die te maken hebben met studenten met financiële problemen noodzakelijk een samenwerking aan te gaan met een HBO-instantie. Zo is er een kruisbestuiving mogelijk, de instantie, zoals Schuldhulpverlening kan een informatiebijeenkomst verzorgen op de HBO-opleiding. De HBO-opleiding draagt zorg voor een lesprogramma of project welke gekoppeld is aan deze informatiebijeenkomst en daarnaast draagt de HBO-opleiding zorg voor de informatiestroom. De aangestelde studentendecanen kunnen hierin natuurlijk het voortouw nemen. Op deze manier is het mogelijk om financiële problemen in te perken en hierdoor zullen uiteindelijk minder studenten in aanraking komen met Schuldhulpverlening.

Aanbevelingen voor beleidsmakers
De diverse onderzoeken die Nibud reeds heeft uitgevoerd bieden al zorgwekkende resultaten. Er is voor overheidsinstanties ook een taak weggelegd. Aangezien de financiële opvoeding vanuit de thuissituatie momenteel in veel gevallen niet toereikend blijkt, is het van belang dat er vanuit de overheid aandacht besteedt wordt aan dit opkomende, maar tegelijkertijd onbekende probleem. De studenten die momenteel studeren hebben op het gebied van werkgelegenheid, nadat zij zijn afgestudeerd, op dit moment een niet erg gunstig vooruitzicht. Als zij naast dit gegeven ook te maken krijgen met financiële problemen op deze jonge leeftijd, is het mogelijk, dat zij ondanks hun HBO-diploma toch op vroege leeftijd te maken krijgen stress, spanning en angst- als gevolg van de financiële problemen waarmee zij te maken krijgen. Hier zal de overheid het voortouw in moeten nemen, om voorzieningen te treffen die het mogelijk maken om (1) de onderwijsinstelling de middelen te bieden om zich proactief in te kunnen zetten, (2) de diverse maatschappelijke instanties de middelen te bieden om zich te confirmeren aan het geven van informatie op een onderwijsinstelling en (3) er zal vanuit de overheid aandacht besteedt moeten worden aan de problematiek en de voorlichting hierin.

De Beer Bewind, april 2014.
www.debeerbewind.nl

 

 

De Beer Bewind vof
Postbus 3
5400 AA Uden

telefoon 0413 230230
ma t/m do bereikbaar
van 09.00 - 11.00 uur

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.  
www.debeerbewind.nl

Bezwaar- en Klachtenreglement
KVK 67098894
BTW NL8568.29.754.B01